Christiansø Bezoeken: Alles voor je Dagtrip naar de Deense Zeevesting

Christiansø – Een eiland vol stilte, licht en historie in de Oostzee

Als je verblijft op het Deense eiland Bornholm, dan is een dagtrip naar het kleine eiland Christiansø een echte aanrader. Het is een prachtige plek waar tijd geen haast lijkt te hebben en waar stilte nog echt stilte is.

Om naar Christiansø te gaan, moet je de veerboot nemen vanuit Gudhjem. Het is een prachtige oude veerboot die in goede conditie wordt gehouden. Toen wij de trip maakten was het prachtig weer met rustig water, met warm zonlicht op het dek.

Ik ben een liefhebber van oude schepen, en deze overtocht voelde als een klein avontuur op zich. Zodra Christiansø in zicht komt, zie je meteen hoe bijzonder de ligging is: een groep eilanden, omringd door open zee, met oude vestingmuren en huizen die tegen de elementen lijken te leunen. Het is echt een dagtocht die je moet beleven wanneer je op Bornholm verblijft.

Geschiedenis van Christiansø

Christiansø maakt deel uit van de eilandengroep Ertholmene en werd vanaf 1684 ingericht als een Deense zeevesting. De ligging midden in de Oostzee was strategisch ideaal: schepen konden vanaf hier gecontroleerd worden en de Deense vloot had een veilige uitvalsbasis tegen de Zweedse en Duitse invloed in de regio. De ronde torens – Store Tårn op Christiansø en Lille Tårn op Frederiksø – vormden samen het hart van de verdediging.

Door de eeuwen heen werd het eiland versterkt met muren, batterijen en magazijnen. Een deel daarvan is nog volledig intact en geeft Christiansø die bijzondere, bijna tijdloze uitstraling. De huizen binnen de vesting werden oorspronkelijk gebouwd voor soldaten, ambachtslieden en hun families. Later werd het eiland vooral gebruikt als gevangenis en als militaire observatiepost tijdens verschillende conflicten in de 19e en 20e eeuw.

Tegenwoordig wonen er slechts zo’n negentig mensen permanent op de eilanden. De oude gebouwen zijn nog steeds in gebruik en zorgvuldig onderhouden. Dat maakt een wandeling over Christiansø zo bijzonder: je loopt door een levende geschiedenis, maar in een stilte die zelden ergens anders in Denemarken te vinden is.

Ligging en route

Christiansø ligt ten noordoosten van Bornholm, ongeveer 18 kilometer uit de kust. Het bestaat uit twee bewoonde eilanden – Christiansø (22,3 hectare) en Frederiksø (4 hectare) – verbonden door een voetgangersbrug van 30 meter. De overtocht vanuit Gudhjem duurt ongeveer een uur. Het is een tocht die je meteen in een ander ritme brengt.

Bij aankomst loop je direct de oude vesting binnen. De stenen muren, de ronde torens, de smalle straatjes en houten huizen geven het geheel een bijna tijdloze sfeer. Je hoort meeuwen, je ruikt de zee en overal is licht. Het eiland is nauwelijks bebost, waardoor de horizon altijd dichtbij is.

Fotograferen op Christiansø

Christiansø is een paradijs voor fotografen: lage bebouwing, overal uitzichtlijnen, ruwe rotsen en een grote openheid naar de zee. Het licht verandert voortdurend doordat er geen bossen of hoge heuvels zijn. De ochtend brengt koel, blauw licht; ’s avonds wordt alles warmer en stiller.

Tegenwoordig is het gebruik van een drone op Christiansø af te raden. Dit in verband met de ligging van het eiland in de Oostzee en de dreiging vanuit Rusland.

Ik heb hier veel foto’s gemaakt: minimalistische zeegezichten, details van oude muren, het silhouet van de torens, en dronefoto’s waarbij de vorm van het eiland prachtig zichtbaar wordt. Door de verschillende hoogtes en open ruimtes is het een ideale plek om met standpunt en compositie te spelen.

Wandelroute Christiansø: Rondje over Beide Eilanden

Route Details

• Afstand: Ongeveer 2,5 km (beide eilanden samen)
• Duur: 1,5 – 2 uur (inclusief fotostops en bezichtiging)
• Moeilijkheid: Makkelijk – vlakke paden en goed begaanbaar
• Hoogteverschil: Minimaal (hoogste punt 22 meter boven zeeniveau)
• Start/finish: Haven van Christiansø
• Type route: Rondje langs kustpaden en door het vestingcomplex
• Geschikt voor: Alle leeftijden, gezinnen, fotografen

Route Beschrijving

Vanaf de haven loop je eerst noordwaarts langs de kade en ga je via de stenen trap omhoog. Je passeert het oude Commandantenhuis (nu het pension) en de kruidenierswinkel. Loop door naar het zuiden waar je “Gaden” bereikt, de enige echte straat op het eiland waar de soldaten vroeger woonden. Aan het einde van Gaden vind je de oude herberg en Palivaren, een voormalig quarantainegebouw dat nu als galerie dient.

Vervolg je route langs Kongens Bastion, Coucherons Bastion en Dronningens Bastion. Hier zie je hoe uitgestrekt de vestingwerken zijn. Loop westwaarts langs Rantzaus Bastion en Gyldenløves Bastion met uitzicht op het vogeleiland Græsholm en het kleine eilandje Tat waar zeehonden rusten.

Vanaf Christiansø steek je via de 30 meter lange voetgangersbrug over naar Frederiksø. Dit kleinere eiland heeft zijn eigen karakter met Lille Tårn (de kleine toren) als blikvanger. Loop het rondje over Frederiksø langs kustpaden met prachtige rotspartijen. Er is ook een zwemsteiger waar je in de zomer een duik kunt nemen.

Terug op Christiansø kun je Store Tårn beklimmen voor een fantastisch uitzicht over de hele eilandengroep. De toren huisvest ook een museum met historische, artistieke en ornithologische tentoonstellingen.

Neem de tijd om het eiland op je dooie gemak te bewonderen. Er zijn vele plekjes waar je heerlijk kunt genieten van de overweldigende rust. Het eiland voelt groter aan dan het in werkelijkheid is, omdat elk hoekje net een andere sfeer heeft.

Download file: hking-route-chrisitianso.gpx

Eten en Drinken op Christiansø

Tussen het wandelen door hebben we ergens op een klein terras geluncht. Simpel, maar heerlijk na een paar uur in de zeewind. Christiansø is geen plek voor drukke restaurants of grote attracties – het is precies die eenvoud die de charme bepaalt.

• Christiansø Gæstgiveri: Restaurant met verse vis en lokale specialiteiten (reserveren aanbevolen voor diner)
• Kiosk/kruidenierswinkeltje: Voor snacks, drinken en basisbenodigdheden
• Ruths Kryddersild: Visrokerij waar je heerlijke gemarineerde haring kunt kopen volgens oud recept
• Eigen picknick: Er zijn genoeg mooie plekjes om je eigen lunch te nuttigen

Beste Tijd om Christiansø te Bezoeken

Wij komen het liefst in mei of september. Beide maanden geven Christiansø iets bijzonders: rustige paden, helder licht en een sfeer die nergens gehaast voelt. In mei begint de natuur net open te breken na de winter, terwijl september warm aanvoelt met lange, zachte avonden.

• Mei-juni: Lente, broedseizoen voor vogels, minder druk, bloeiende natuur
• Juli-augustus (hoogseizoen): Meeste veerboten (tot 3x per dag), alle faciliteiten open, maar drukker met dagtoeristen
• September: Herfst, rustig, warm licht, minder bezoekers
• Oktober-april (laagseizoen): Minder veerboten (1-2x per dag, alleen weekdagen in winter), authentiekste ervaring, zeer rustig maar minder faciliteiten

Praktische Informatie: Hoe kom je op Christiansø

Veerboot vanuit Gudhjem

Christiansø is alleen bereikbaar per veerboot vanuit Gudhjem haven. De overtocht duurt ongeveer 55 minuten tot 1 uur. Christiansøfarten verzorgt de verbinding met verschillende dagelijkse afvaarten.

• Veerboot: Christiansøfarten (M/S Ertholm in hoogseizoen, mailboot Peter in winter)
• Vertrek: Gudhjem haven, Ejnar Mikkelsensvej 25
• Duur overtocht: 55 minuten – 1 uur
• Frequentie: Hoogseizoen (mei-september): 2-3x per dag dagelijks | Laagseizoen: 1-2x per dag op weekdagen
• Reserveren: Online boeken sterk aanbevolen via christiansoefarten.dk
• Check-in: Minimaal 15 minuten voor vertrek aanwezig zijn

Kosten en Tickets (2024-2025)

• Volwassenen: DKK 245 (laagseizoen) – DKK 320 (hoogseizoen) retour
• Kinderen 6-14 jaar: DKK 130 (laagseizoen) – DKK 160 (hoogseizoen)
• Kinderen onder 6 jaar: Gratis
• Hoogseizoen actie (27/6-9/8): Bij afvaart 12:30 uur reist 1 kind tot 14 jaar gratis mee per volwassene (passagerafgift DKK 25 wel verschuldigd)
• Rondleiding op eiland: DKK 75 per persoon (1 uur, te boeken bij ticket)
• Entree Store Tårn + Lille Tårn: DKK 75 volwassenen, DKK 40 kinderen onder 10 jaar

Prijzen geverifieerd: december 2024. Controleer altijd actuele prijzen op de website van Christiansøfarten.

Parkeren in Gudhjem

Parkeren direct bij de haven is beperkt en betaald. Je kunt ook gebruik maken van de gratis parkeerplaatsen boven de stad:

• Bij het tankstation aan Helligdomsvej (tegenover Brøddegade)
• Bij Melstedvej nabij Gudhjem Kerk en Gudhjem Søpark
• Vanaf deze parkeerplaatsen is het 500-850 meter lopen naar de haven (bergafwaarts)
• Bewegwijzering aanwezig met historische informatie over Gudhjem

Kom tijdig: in het hoogseizoen kan het druk zijn op de veerboot en kunnen tickets uitverkocht zijn. Online reserveren garandeert je plek.

Wat mee te nemen

• Windjack: Zelfs op zonnige dagen waait het flink op zee en op het eiland
• Camera: De fotomogelijkheden zijn oneindig
• Picknick: Er is een restaurant en kiosk, maar een eigen lunch is ook perfect
• Comfortabele wandelschoenen: Het hele eiland is te voet te verkennen
• Geen honden toegestaan: Vanwege open waterreservoirs en vogelbescherming (uitzondering: geleidehonden aan de lijn)

Tijd nodig voor bezoek

• Minimaal: 2-3 uur op het eiland (tussen twee veerboten)
• Aanbevolen: 4-5 uur voor rustig rondwandelen, lunch en fotograferen
• Totale dagtocht: Reken op 6-7 uur inclusief overtocht heen en terug
• Overnachten mogelijk: Christiansø Gæstgiveri (6 kamers) of camping (max. 20 tenten – reserveren verplicht)

Veelgestelde Vragen over Christiansø

Hoe kom je op Christiansø?

Christiansø is alleen bereikbaar met de veerboot van Christiansøfarten vanuit Gudhjem haven op Bornholm. De overtocht duurt ongeveer 55 minuten tot 1 uur. In het hoogseizoen (mei-september) varen er 2-3 boten per dag, in het laagseizoen 1-2 boten per dag. Online reserveren via christiansoefarten.dk wordt sterk aanbevolen, vooral in het hoogseizoen.

Wat zijn de kosten voor een bezoek aan Christiansø?

Een retourticket voor de veerboot kost DKK 245-320 voor volwassenen (afhankelijk van seizoen) en DKK 130-160 voor kinderen van 6-14 jaar. Kinderen onder 6 jaar reizen gratis. Entree voor de torens (Store Tårn en Lille Tårn) kost DKK 75 voor volwassenen en DKK 40 voor kinderen onder 10 jaar. Een rondleiding kost DKK 75 per persoon en duurt ongeveer 1 uur.

Hoeveel tijd heb je nodig op Christiansø?

Voor een bezoek aan Christiansø heb je minimaal 2-3 uur nodig om beide eilanden rustig rond te wandelen. Wil je ook lunchen, de torens beklimmen en uitgebreid fotograferen, dan is 4-5 uur aan te raden. Voor de gehele dagtocht inclusief de overtocht heen en terug reken je op 6-7 uur.

Is Christiansø geschikt voor kinderen en gezinnen?

Ja, Christiansø is zeer geschikt voor gezinnen met kinderen. De wandelpaden zijn gemakkelijk begaanbaar en vlak, er is veel te ontdekken (vestingmuren, torens, oude kanonnen) en de afstand is overzichtelijk. In het hoogseizoen kunnen kinderen tot 14 jaar gratis mee met de middag-veerboot. Let op: honden en fietsen zijn niet toegestaan op het eiland.

Wat is de beste tijd voor fotografie op Christiansø?

Voor fotografie zijn de ochtend en avond ideaal vanwege het zachte, gouden licht. De openheid van het eiland zorgt ervoor dat je prachtige lange schaduwen en silhouetten kunt vastleggen. Het beste seizoen is mei of september: helder licht, minder bezoekers en interessante luchten. Dronegebruik wordt afgeraden vanwege de geopolitieke situatie in de Oostzee.

Kan je overnachten op Christiansø?

Ja, overnachten is mogelijk. Christiansø Gæstgiveri heeft 6 kamers te huur. Daarnaast is er een kleine camping bij Hertugindens Bastion met ruimte voor maximaal 20 tenten. Reserveren is voor beide opties verplicht, vooral in het hoogseizoen. Een overnachting geeft je de unieke ervaring van het eiland in de avond en vroege ochtend, wanneer alle dagtoeristen weg zijn.

Tot slot

Christiansø is voor mij een van de meest bijzondere plekken in de Oostzee. Niet omdat er veel te doen is, maar juist door wat er níet is: haast, drukte, geluid. Het is een plek om langzaam te lopen, te kijken, te ademen en te fotograferen. Eenvoud, licht en zee – meer heb je hier niet nodig.

Meer lezen over Bornholm? Bekijk dan ook mijn verhalen over Dueodde Strand of mijn boek Bornholm – Parel in de Oostzee.

Nuttige Links en Informatie

1. Christiansø officiële website – christiansoe.dk (informatie over het eiland, geschiedenis, activiteiten)
2. Veerboot reserveren – christiansoefarten.dk (Christiansøfarten, online boeken veertickets)
3. Visit Bornholm – bornholm.info (toeristische informatie Bornholm)
4. Parkeren in Gudhjem – Parkeergids Gudhjem (gratis parkeerplaatsen boven de stad)

Locatie op de kaart

Plaatjes zeggen meer dan woorden: