Dolomieten – Italië

Tre Cime di Lavaredo: Wandelroutes, Fotografie Tips en Praktische Info

Tre Cime di Lavaredo – Het Icoon van de Dolomieten

Als je Dolomieten zegt, dan zeg je Tre Cime di Lavaredo – of zoals de Duitstaligen het noemen: Drei Zinnen. Het is wellicht de meest iconische plek in de Dolomieten. Drie machtige rotstorentjes die als kantelen oprijzen uit het Alpijnse landschap. Herkenbaar, indrukwekkend en kenmerkend voor dit prachtige UNESCO Werelderfgoed. Uiteraard konden wij ook deze plek niet overslaan tijdens onze bezoeken aan de Dolomieten.

De Drei Zinnen bij zonsondergang

Over Tre Cime di Lavaredo

De Tre Cime di Lavaredo (Italiaans voor “Drie Toppen van Lavaredo”) of Drei Zinnen (Duits voor “Drie Kantelen”) zijn drie karakteristieke rotstoppen in de Sextner Dolomieten in Noordoost-Italië. Ze behoren tot de bekendste berggroepen in de hele Alpen en zijn sinds 2009 onderdeel van het UNESCO Werelderfgoed.

De drie pieken, van oost naar west, zijn:

  • Cima Piccola / Kleine Zinne – 2.857 meter (“kleine piek”)
  • Cima Grande / Große Zinne – 2.999 meter (“grote piek”)
  • Cima Ovest / Westliche Zinne – 2.973 meter (“westelijke piek”)

De pieken bestaan uit dolomiet, een sedimentair gesteente dat zo’n 200-250 miljoen jaar geleden werd gevormd op de bodem van een oeroude zee. Wat de Tre Cime zo bijzonder maakt, is hun vrijstaande karakter – de drie torentjes staan volledig geïsoleerd, waardoor ze van alle kanten een spectaculair silhouet vormen.

Panorama van de Tre Cime di Lavaredo
De drie pieken

Het bekendste fenomeen is de enrosadira – de “roze gloed” die de pieken krijgen bij zonsondergang wanneer het dolomietsteen oranje, roze en paars kleurt. Dit is het moment waar fotografen van over de hele wereld op afkomen.

LocatieSextner Dolomieten, grens Zuid-Tirol/Belluno
Hoogste piekCima Grande – 2.999 m
UNESCO statusWerelderfgoed sinds 2009
GesteenteDolomiet (200-250 miljoen jaar oud)
NatuurparkParco Naturale Tre Cime / Drei Zinnen Naturpark
GPS Rifugio Auronzo46.6167° N, 12.3000° E

Ligging en Bereikbaarheid

De Tre Cime liggen op de grens tussen de provincies Zuid-Tirol (Bolzano) en Belluno (Veneto). De beroemde noordwand behoort tot de gemeente Toblach/Dobbiaco, terwijl de zuidkant bij Auronzo di Cadore hoort. Deze grens is ook de taalgrens tussen het Duits- en Italiaanstalige deel van de regio.

Het startpunt voor de meeste wandelingen is Rifugio Auronzo (2.333 m), bereikbaar via een spectaculaire tolweg vanaf het Lago di Misurina.

Als je met de auto naar de parkeerplaats rijdt, vergeet dan ook vooral niet om onderweg een aantal pauzes in te lassen. Overal waar je kijkt zie je prachtige uitzichten – de panoramaweg is een beleving op zich.

Panoramisch uitzicht over de Dolomieten onderweg naar Tre Cime di Lavaredo
Uitzicht onderweg naar de parkeerplaats – stop regelmatig!

Belangrijk – Nieuw vanaf 2025: Toegang met de auto tot de parkeerplaats bij Rifugio Auronzo is alleen mogelijk met een online reservering vooraf. Reserveren kan tot 30 dagen van tevoren via pass.auronzo.info. De tol bedraagt €40 per auto (2025 prijzen) en je parkeerticket is 12 uur geldig.

Vanaf Cortina d’Ampezzo~23 km (~35 min)
Vanaf Toblach/Dobbiaco~28 km (~40 min)
Vanaf Auronzo di Cadore~32 km (~45 min)
Tolweg (2025)€40 auto / €26 motor / €60 camper
ReserveringVerplicht via pass.auronzo.info
Tolweg openEind mei – begin november

Alternatieven voor de Auto

  • Shuttlebus: Vanaf Dobbiaco, Misurina en Cortina rijden shuttlebussen naar Rifugio Auronzo (Bus 30/31 en 444)
  • Te voet vanaf Misurina: ~3 uur, 450 hoogtemeters – gratis parkeren bij Lago d’Antorno
  • Vanuit het noorden: Via Val Fiscalina of Val Campo di Dentro (langere wandelingen)

Geschiedenis van de Drie Toppen

De Tre Cime hebben een rijke geschiedenis die veel verder gaat dan het toerisme van vandaag.

Eerste Beklimmingen

De eerste officiële beklimming van de Cima Grande vond plaats in 1869 door de Weense alpinist Paul Grohmann, samen met de lokale gidsen Franz Innerkofler en Peter Salcher. De noordwand – een van de meest uitdagende klimroutes ter wereld – werd pas in 1933 voor het eerst beklommen door Emilio Comici en de gebroeders Dimai.

De Eerste Wereldoorlog

Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1915-1918) vormden de Tre Cime de frontlijn tussen Italië en Oostenrijk-Hongarije. De bergen werden het toneel van de zogenaamde “Witte Oorlog” – een strijd die niet alleen tegen de vijand werd gevoerd, maar vooral tegen de bergen zelf. Sneeuwstormen, avalanches en vrieskou eisten meer slachtoffers dan de kogels.

Beide legers groeven een uitgebreid netwerk van tunnels, loopgraven en bunkers in de rotsen – waarvan je de overblijfselen vandaag nog kunt zien rondom Rifugio Locatelli en de Forcella Lavaredo. De beroemde berggids Sepp Innerkofler sneuvelde hier op 4 juli 1915 op de Monte Paterno.

Na de oorlog werd Zuid-Tirol aan Italië toegewezen, en de “Drei Zinnen” werden ook officieel bekend als “Tre Cime di Lavaredo”.

De Omgeving van de Tre Cime

De Tre Cime liggen in een gebied vol andere bezienswaardigheden:

Rifugi (Berghutten)

  • Rifugio Auronzo (2.333 m) – startpunt van de meeste wandelingen, parkeerplaats, restaurant
  • Rifugio Lavaredo (2.344 m) – 30 min vanaf Auronzo, privé hut uit 1954
  • Rifugio Locatelli / Dreizinnenhütte (2.405 m) – iconische hut met uitzicht op de noordwand
  • Rifugio Fonda Savio (2.367 m) – boven Lago di Misurina

Meren

  • Lago di Misurina – prachtig bergmeer met uitzicht op de Tre Cime
  • Lago d’Antorno – klein meer bij de tolweg, startpunt voor wandelingen
  • Laghi dei Piani – twee kleine meertjes langs de rondwandeling

Andere Bezienswaardigheden

  • Cadini di Misurina – spectaculaire berggroep, beroemd uitzichtpunt
  • Monte Paterno (2.744 m) – berg met WO1-tunnels
  • Cortina d’Ampezzo – gaststad Olympische Winterspelen 2026
de omgeving van Tre Cime
Overal prachtige uitzichten

Fotografie bij de Tre Cime

Voor fotografen is dit een van de meest iconische locaties in de Alpen. De combinatie van dramatische rotsen, Alpijnse meren en de beroemde “enrosadira” bij zonsondergang maakt dit tot een onvergetelijke bestemming.

Fotografietip – Zonsondergang: De beste zonsondergang-foto’s maak je vanaf de Forcella Lavaredo (het zadel tussen Rifugio Lavaredo en Rifugio Locatelli) of vanaf de Lago d’Antorno. Voor de perfecte “enrosadira” moet je er zijn tussen eind mei en begin augustus – dan schijnt de zon direct op de noordwand zonder schaduwen van andere bergen.

Fotografietip – Zonsopgang: Overnacht in Rifugio Locatelli om de zonsopgang boven de Tre Cime mee te maken. Reserveer ruim van tevoren – deze hut is enorm populair!

Equipment: Breng een groothoeklens mee voor de panorama’s, een polarisatiefilter voor de blauwe lucht, en eventueel ND-filters voor lange sluitertijden bij de meertjes. Vergeet je statief niet voor zonsopgang en -ondergang!

Wandelroutes bij de Tre Cime

Er zijn heel veel mogelijkheden om te wandelen in dit prachtige gebied. Het klassieke rondje met alle iconische uitzichten staat uiteraard altijd op ieders lijstje.

Route 1: De Klassieke Rondwandeling

Dit is dé wandeling die je moet doen: een complete rondom de Tre Cime met spectaculaire uitzichten op zowel de zuid- als noordwand. De route voert langs alle belangrijke rifugi en de beroemde WO1-loopgraven.

Afstand~10 km
Duur4-5 uur (incl. pauzes)
Hoogteverschil~400 m
MoeilijkheidGemiddeld
Start/FinishRifugio Auronzo
RichtingTegen de klok in aanbevolen
Download file: Tre-cime-di-Lavaredo-with-the-Rifugio-Antonio-Locatelli-roundtrip.gpx

Route 2: Rifugio Fonda Savio vanaf Lago d’Antorno

Maar zoals ik al zei zijn er legio mogelijkheden in de buurt. Deze route start bij Lago d’Antorno en biedt prachtige uitzichten op de Cadini di Misurina.

Afstand~8 km
Duur3-4 uur
MoeilijkheidZwaar
Start/FinishLago d’Antorno
Download file: Rifugio-Savio-Fonda-roundtrip-from-Lago-dAntorno.gpx

Beste Tijd om te Bezoeken

De Tre Cime zijn het beste te bezoeken in de zomermaanden, wanneer de tolweg open is en de wandelpaden sneeuwvrij zijn.

JuniTolweg gaat open, nog rustig, mogelijk nog sneeuw op hogere paden
Juli-AugustusBeste weer, alle faciliteiten open, ZEER druk
SeptemberRustiger, herfstkleuren, kans op vroege sneeuw
OktoberLaatste kans voor tolweg, wisselvallig weer
WinterTolweg gesloten, alleen voor ervaren winterhikers

Tip om drukte te vermijden: Bezoek de Tre Cime vroeg in de ochtend (vóór 8:00) of laat in de middag (na 16:00). Juli en augustus zijn extreem druk – tot 7.000-8.000 bezoekers per dag! Overweeg een overnachting in Rifugio Locatelli om de zonsondergang én -opgang mee te maken in relatieve rust.

Verblijf in de Omgeving

Voor een bezoek aan de Tre Cime heb je verschillende opties:

Berghutten (Rifugi)

De meest authentieke ervaring is een overnachting in een van de berghutten. Rifugio Locatelli is het populairst vanwege het iconische uitzicht op de noordwand. Reserveer ruim van tevoren – deze hutten zijn maanden vooruit volgeboekt!

Let op: In de berghutten kun je alleen contant betalen! Er is geen wifi of pinautomaat. Breng voldoende cash mee voor je overnachting en maaltijden.

Hotels en Chalets

  • Chalet Lago Antorno – direct bij Lago d’Antorno, aan de voet van de tolweg
  • Hotels bij Lago di Misurina – prachtig gelegen, goede uitvalsbasis
  • Cortina d’Ampezzo – chique skiresort, ~30 min rijden
  • Dobbiaco/Toblach – rustig stadje in Zuid-Tirol, ~40 min rijden

Praktische Informatie

Toegang en Kosten (2025)

Tolweg auto€40 (reservering verplicht)
Tolweg motor€26
Tolweg camper€60
Shuttlebus~€4 per persoon
Te voet (gratis)Parkeren bij Lago d’Antorno (€2/uur, max €14)
Reserveringpass.auronzo.info (30 dagen vooraf)

Faciliteiten

  • Parkeren: Grote parkeerplaats bij Rifugio Auronzo (~700 plaatsen)
  • Toiletten: Bij Rifugio Auronzo (openbaar)
  • Restaurant/café: Bij alle rifugi langs de route
  • Betalen: CONTANT in de berghutten!

Wat Meenemen

  • Stevige wandelschoenen: Het terrein is rotsig en kan glad zijn
  • Warme kleding: Op 2.500+ meter kan het koud zijn, ook in de zomer
  • Zonnebrand en zonnebril: UV-straling is intens op hoogte
  • Water en snacks: De rifugi zijn niet goedkoop
  • Contant geld: Essentieel voor de berghutten
  • Camera: Je wilt deze uitzichten vastleggen!

Veelgestelde Vragen

Hoe kom je bij de Tre Cime di Lavaredo?

De meest gebruikelijke route is via de tolweg vanaf Lago di Misurina naar Rifugio Auronzo. Sinds 2025 is online reservering verplicht via pass.auronzo.info. Alternatieven zijn de shuttlebus of wandelen vanaf Lago d’Antorno (~3 uur).

Wat kost de tolweg naar de Tre Cime?

In 2025 kost de tolweg €40 voor een auto, €26 voor een motor en €60 voor een camper. Online reserveren is verplicht. Het ticket is 12 uur geldig en inclusief parkeren.

Hoe lang duurt de rondwandeling om de Tre Cime?

De klassieke rondwandeling is ongeveer 10 km en duurt 4-5 uur inclusief pauzes. De route is van gemiddelde moeilijkheid, maar vergis je niet – op 2.500 meter hoogte voel je de inspanning sneller.

Wanneer is de beste tijd om de Tre Cime te bezoeken?

De tolweg is open van eind mei tot begin november. Juli en augustus zijn het drukst (tot 8.000 bezoekers per dag). Juni en september bieden een goede balans tussen weer en drukte. Kom vroeg in de ochtend of laat in de middag om de drukte te vermijden.

Is de wandeling geschikt voor kinderen?

Ja, de rondwandeling is geschikt voor kinderen die gewend zijn aan bergwandelen. De paden zijn breed en goed gemarkeerd. Houd rekening met de hoogte – kinderen kunnen sneller last krijgen van vermoeidheid.

Kan ik overnachten bij de Tre Cime?

Ja, er zijn meerdere berghutten (rifugi) waar je kunt overnachten. Rifugio Locatelli is het populairst vanwege het iconische uitzicht. Reserveer ruim van tevoren – vooral in juli en augustus zijn de hutten maanden vooruit volgeboekt. Let op: alleen contant betalen!

Tot Slot

De Drei Zinnen is een prachtige locatie. Mocht je in de Dolomieten zijn, sla deze locatie dan zeker niet over. Ja, het is een druk bezochte plek. Maar dat mag de pret niet drukken. Kies je moment en werk om de drukte heen – vroeg in de ochtend of laat in de middag, of overweeg een overnachting in een van de berghutten.

Vergeet ook vooral niet de omgeving van de Drei Zinnen. Het is een prachtig gebied met indrukwekkende natuur, rijke geschiedenis en gigantisch veel mogelijkheden om hiervan te genieten – met of zonder camera.

In mijn fotoboek Dolomieten – Een Reis door Adembenemende Hoogtes kun je aan de hand van vele prachtige foto’s een goede indruk krijgen van dit prachtige gebied. De meeste locaties zijn tevens voorzien van QR-codes zodat je direct toegang hebt tot extra locatie-informatie.

Nuttige Links

  1. Parkeerreservering Tre Cimepass.auronzo.info
  2. Auronzo Toerismeauronzo.info
  3. Drei Zinnen Dolomitesdrei-zinnen.info
  4. Rifugio Locatellirifugiolocatelli.com
  5. Dolomiti Bus – Busverbindingen: dolomitibus.it
  6. Natuurpark Tre Cimeprovinz.bz.it

Locatie op de Kaart

Gerelateerde Artikelen

Galerij

Plaatjes zeggen meer dan woorden: