Gratis verzending boven 50 euro! - Direct van de fotograaf - Alleen unieke werken
De herfst is voor mij hét seizoen van prachtig gekleurde bossen. Overal zijn mooie plaatjes. Maar herfst is voor mij ook de tijd voor kleine wonderen. Terwijl bossen zich vullen met warme kleuren en de lucht vaak vochtig en fris aanvoelt, duiken overal paddenstoelen op. Soms verscholen tussen het mos, soms trots midden op het pad – elke verschijning lijkt een klein kunstwerk.
Tijdens mijn wandelingen kan ik niet anders dan steeds weer stoppen om te kijken, te fotograferen en me te verwonderen over de vormen en details. Een enkele foto van een paddenstoel vertelt voor mij al een verhaal van stilte, vergankelijkheid en magie.
In dit artikel neem ik je mee in die fascinatie: waar je de mooiste paddenstoelen kunt vinden, hoe je ze het beste kunt vastleggen en waarom ze de herfst zo bijzonder maken.
Wat maakt paddenstoelen zo bijzonder?
Wat paddenstoelen zo bijzonder maakt, is dat ze meer zijn dan alleen een mooi plaatje in het bos. Ze spelen een cruciale rol in de natuur: ze breken organisch materiaal af en voeden zo het bodemleven. Zonder paddenstoelen zouden bossen en velden er heel anders uitzien. Maar naast die functie zijn ze vooral fascinerend om te zien.
De enorme variatie in vormen en kleuren – van felrode vliegenzwammen tot tere, bijna doorzichtige trechtertjes – maakt dat je telkens weer verrast wordt. Het lijkt soms alsof elke paddenstoel zijn eigen persoonlijkheid heeft. Hun aanwezigheid in de herfst roept bovendien een gevoel van vergankelijkheid op: het ene moment staan ze fier overeind, een paar dagen later zijn ze alweer verdwenen. Juist dat maakt het zo waardevol om even stil te staan en ze bewust te bekijken of vast te leggen met de camera.
Paddenstoelen spotten in Nederland en België
De herfst is het perfecte seizoen om paddenstoelen te gaan spotten. Zodra de nachten kouder worden en er regelmatig regen valt, verschijnen ze in grote aantallen. Vooral in vochtige bossen, langs schaduwrijke paden en op met mos bedekte boomstronken kun je ze vinden. Het mooie is dat je er vaak niet eens ver voor hoeft te reizen: een wandeling in een lokaal bos kan al tientallen soorten opleveren.
In Nederland zijn de Veluwe en de Drentse bossen geliefde plekken voor paddenstoelenliefhebbers. Hier vind je uitgestrekte bossen waar je, vooral in oktober, kans hebt op een enorme variatie. Ook de duinbossen langs de kust leveren vaak verrassende vondsten op. In België is het Nationaal Park Hoge Kempen een aanrader, met zijn afwisselende landschap van dennenbossen, heide en vennen.
Wie paddenstoelen wil zien, doet er goed aan vroeg in de ochtend op pad te gaan. De lucht is dan fris en vochtig, waardoor de kleuren intenser lijken. Bovendien is het licht zachter en is de kans groter dat je de rust in het bos helemaal voor jezelf hebt. Neem vooral de tijd om rond te kijken en niet alleen naar boven te staren: veel paddenstoelen groeien laag bij de grond, soms half verborgen tussen bladeren of mos. Met een beetje aandacht ontdek je een hele wereld die normaal gemakkelijk over het hoofd wordt gezien.
Tip: ga anders op pad dan normaal. Neem echt de tijd om goed om je heen en op de grond te kijken. Alleen dan ontdek je de meest prachtige details. Een wandeling door het bos waar je normaal een uur over doet, kan nu zomaar drie uur of langer duren.
Paddenstoelen en beleving
Wat paddenstoelen zo bijzonder maakt, is niet alleen hun uiterlijk, maar ook de beleving eromheen. Voor kinderen roept een rood met witte stippen vliegenzwam direct sprookjes en kabouterverhalen op. Tijdens een herfstwandeling verandert het bos ineens in een magische wereld waarin elk detail tot de verbeelding spreekt. Dat maakt paddenstoelen ook ideaal om met het hele gezin te ontdekken: ze zijn laag bij de grond, kleurrijk en vaak makkelijk te vinden.
Voor natuurliefhebbers en fotografen schuilt de schoonheid juist in de stilte en de details. Een enkel zwammetje dat door het mos omhoog komt of een groepje dat in de nevel staat, kan een heel verhaal vertellen. Zelf ervaar ik tijdens zulke momenten vaak een gevoel van rust en verwondering: alsof de tijd even stil staat en je alleen nog maar bezig bent met kijken.
Die combinatie van kinderlijke fantasie en volwassen bewondering maakt paddenstoelen uniek. Ze nodigen uit om even te vertragen en bewuster te kijken naar wat er om je heen gebeurt. Of je nu met een camera op pad bent of gewoon geniet van een herfstwandeling, paddenstoelen geven de natuur een extra laag van beleving die je in geen enkel ander seizoen vindt.
Paddenstoelen fotograferen
Voor fotografen zijn paddenstoelen een waar feest. Hun vormen en kleuren lenen zich uitstekend voor macrofotografie, waarbij je met een laag standpunt de kleine details van dichtbij vastlegt. Door dicht bij de grond te werken, kun je de paddenstoel in zijn natuurlijke omgeving tonen en tegelijk een intiem beeld creëren. Een simpel perspectief vanuit ooghoogte van de paddenstoel zelf geeft vaak het meest verrassende resultaat.
Het licht speelt daarbij een grote rol. Op bewolkte dagen zijn de kleuren zacht en egaal, ideaal om de fijne structuren te benadrukken zonder harde schaduwen. Tijdens vroege ochtenden kun je bovendien profiteren van dauwdruppels en mist, die je foto’s een extra magische sfeer geven. Wie een statief meeneemt, kan experimenteren met langere sluitertijden om de sfeer nog meer te versterken.
Tip: Let op de achtergrond! Kijk ook naar de kleuren. Een contrasterende kleur zorgt ervoor dat de paddestoelen veel mooier uitkomen.
Een rustige, egale achtergrond zorgt ervoor dat de paddenstoel beter uitkomt. Soms kan een kleine verplaatsing van je standpunt al een wereld van verschil maken. Vergeet ook niet de kleine details vast te leggen: de nerven onder de hoed, de textuur van het steeltje of een spinnenweb vol dauw. Zo wordt elke foto meer dan alleen een registratie, maar een klein kunstwerk op zich.
Tips voor het fotograferen van paddestoelen
Tip 1: Als het heeft geregend kan een polarisatiefilter echt de kleuren rijker doen uitkomen.
Tip 2: Een macro lens kan echt zorgen voor prachtige plaatjes. Je kunt echt dichtbij komen maar nog belangrijker het object wordt vastgelegd in ware proporties. Een echte macrolens heeft een vergroting van 1:1 (of meer) en een minimale scherpstelafstand. Ik gebruik zelf de Nikon MC 105. Een fantastische lens die ontzettend scherp is. Het voordeel van deze 105 mm lens is dat ik ook insecten kan fotograferen zonder echt dichtbij te hoeven komen.
Tip 3: Zorg voor een stabiele ondergrond. Gebruik een statief dat laag bij de grond kan voor het maken van scherpe foto’s. Je kunt natuurlijk ook op de grond gaan liggen maar trek dan wel oude kleding aan. Ik neem bijvoorbeeld een deken mee waar ik op kan liggen zonder vies te worden. Een plastic zak of iets dergelijks kan ook.
Tip 4: Wat echt handig is, is een rijstzak waar je je camera op kunt plaatsen. De camera staat laag bij de grond maar ook stabiel. Dit werkt ontzettend goed. Ze zijn te koop voor rond de 15 – 20 euro maar iemand die een beetje handig maakt er zelf een. CameraNu heeft er verschillende zoals deze
Tip 5: Gerbruik de focus en aperture op een bewuste manier. Het kan prachtig zijn om alleen een deel van een paddestoel in focus te hebben en de rest meer met bokeh. Het kan ook prachtig zijn om de gehele paddestoel van voor naar achteren scherp te hebben. Ik maak vaak meerdere foto’s met een verlegd focuspunt. Deze combineer ik dan in Photoshop tot 1 prachtig scherp geheel.
Afsluiting
De herfst is zonder twijfel het seizoen waarin de natuur haar meest bijzondere geheimen prijsgeeft. Paddenstoelen zijn daar een prachtig voorbeeld van: klein en vaak onopvallend, maar vol kleur, detail en betekenis. Ze nodigen uit om te vertragen, beter te kijken en het bos op een andere manier te beleven. Of je nu met je camera op pad gaat of gewoon geniet van een wandeling, elke ontmoeting met een paddenstoel is een herinnering aan de magie van dit seizoen. Wie die momenten wil vasthouden, vindt in foto’s of een mooi boek een blijvende herinnering aan de kracht van de herfst.
In mijn boek “Herfst – De Pracht van de Natuur” vind je veel prachtige herfstfoto’s van verschillende gebieden in Europa. De verschillende locaties zijn voorzien van QR codes. Als je die scant krijg je veel extra informatie over de locatie. Ook heb ik een aantal prachtige herfst puzzels zoals deze puzzel van een paddenstoel. Of een puzzel van een prachtige oude eik in de herfst.
Of kijk eens bij mijn collectie prints zoals “Silent Giant” een prachtige foto van een eeuwenoude Eike in de herfst. Of “Passage” een foto van een typisch herfsttafereel op een mistige ochtend. Of als je het meer over de grens zoekt, “Luminous” een prachtige print van geel gekleurde lariksen uit de Dolomieten in de herfst. Of mijn boek “Dolomieten – Een Reis door Adembenemende Hoogtes” dat ook veel prachtige herfstfoto’s bevat en net zoals mijn andere boeken is voorzien van QR codes.
Plaatjes zeggen meer dan woorden
Extra info
IVN Natuureducatie – Paddenstoelen herkennen
https://www.ivn.nl/ouders-en-kind/paddenstoelen-herkennen/
Staatsbosbeheer – Paddenstoelen in het bos
Herfst is paddenstoelentijd
Natuurpunt België – Paddenstoelen in de herfst
2.516 soorten zwammen geteld in Vlaams-Brabant en Brussel | Natuurpunt
Veluwe.nl – Wandelen en paddenstoelen kijken
https://www.veluwe.nl/doen/wandelen
Nationaal Park Hoge Kempen – Officiële site
https://www.nationaalparkhogekempen.be/
KNNV – Paddenstoelenwerkgroepen
https://www.knnv.nl/paddenstoelen/