Gratis verzending boven 50 euro! - Direct van de fotograaf - Alleen unieke werken
Betoverende landschappen in Zuid-Duitsland
De herfst is voor mij altijd een hoogtepunt wat betreft fotografie en wandelen. De bestemming dit jaar was Zuid-Duitsland. Over de diverse locaties zal ik de komende tijd meer schrijven. Deze keer gaat het over ons bezoek aan de Königssee en aansluitend Ramsau bei Berchtesgaden en het Zauberwald. Een werkelijk wonderschone omgeving!
Diep in het zuiden van Duitsland, aan de rand van het Berchtesgaden National Park, ligt een van de meest schilderachtige gebieden van de Alpen. Hier vind je het kristalheldere Königssee, het charmante bergdorp Ramsau bei Berchtesgaden en het sprookjesachtige Zauberwald. In de herfst toont dit gebied zich op zijn mooist – met gouden loofbomen, nevel boven het water en de stilte van de bergen. Een perfecte bestemming voor wie houdt van rust, natuur en verstilling.
Over de Königssee
De Königssee (letterlijk: Koningenmeer) is een van de mooiste en schoonste meren van Duitsland. Het meer ligt volledig in het Berchtesgaden National Park en wordt omringd door steile bergwanden die tot 2.700 meter hoogte reiken, waaronder de imposante Watzmann. Met een maximale diepte van 190 meter is het het diepste meer van Duitsland.
| Lengte | 7,7 km |
| Breedte | 1,7 km (breedste punt) |
| Diepte | 190 meter (diepste punt) |
| Ligging | Berchtesgaden National Park, Beieren |
| Hoogte | 603 meter boven zeeniveau |
Het water is zo helder dat het de lucht en bergen lijkt te weerspiegelen. Om deze zuiverheid te bewaren zijn sinds 1909 alleen elektrische boten, roeiboten en waterfietsen toegestaan. Zwemmen is toegestaan in het meer – maar wees gewaarschuwd: het water is ijskoud!
De magie van de Königssee
In de herfst is het er redelijk stil – de meeste toeristen zijn vertrokken en de natuur overheerst. Maar vergis je niet, het is nog altijd druk. Kom dus vroeg in de ochtend om de meeste drukte te vermijden. Boeken vooraf is niet nodig in het laagseizoen, maar in het hoogseizoen wel aan te raden.
Tip: Kijk van tevoren naar de dienstregeling. Toen wij er waren was de winterdienst net ingegaan en dat betekent dat de boottrip niet verder gaat dan St. Bartholomä. Als je naar de Obersee wilt is dat een teleurstelling als je het bootkaartje hebt gekocht en er dan achterkomt.
Wij bezochten het meer in oktober. Vanaf de aanlegsteiger bij Schönau am Königssee vertrekt de boot naar het beroemde kerkje van St. Bartholomä. De tocht over het stille water is adembenemend – de bergen weerspiegelen prachtig in het wonderschone meer. Halverwege wordt er door de bemanning van de boot op een trompet gespeeld en het geluid weerkaatst tegen de rotswanden, het is een belevenis op zich.
Wandelen rond de Königssee
Eenmaal aangekomen bij St. Bartholomä is uiteraard het eerste wat je doet, het kerkje bekijken. Ook hier was het al redelijk druk. Wij kozen er daarom al snel voor om een wandeling te maken. Zoals gezegd ging onze boottrip niet verder, dus de wandeling naar de Obersee zat er niet in.
Route 1: Wandeling naar de Obersee (zomer)
Als de boten tot Salet varen (meestal eind april tot half oktober), kun je vanaf daar de korte wandeling naar de Obersee maken – een van de mooiste plekken van de regio. Wie nog verder wil kan doorlopen naar de Röthbachfall, met 470 meter de hoogste waterval van Duitsland.
| Afstand | 4,6 km |
| Duur | 1,5 – 2,0 uur |
| Moeilijkheid | Makkelijk |
| Hoogteverschil | 200 m |
| Start | Salet (eindpunt boot) |
Route 2: Wandeling langs het meer bij St. Bartholomä
Omdat de boot niet verder voer, kozen wij voor een wandeling langs het meer richting de Eiskapelle en terug naar de aanlegsteiger. Het was niet druk en je kunt op je gemak genieten van de prachtige natuur met uitzicht op de Watzmann.
| Afstand | 5,5 km (rondje) |
| Duur | 2 uur |
| Moeilijkheid | Makkelijk tot gemiddeld |
| Hoogteverschil | ~150 meter |
| Hoogtepunten | Uitzicht Watzmann, Eisbach, St. Johann und Paul kapel |
Wandeltip: De Eiskapelle (IJskapel) is een gletsjergrot aan de voet van de Watzmann Ostwand. Let op: de grot kan instorten en is gevaarlijk om te betreden! Vanaf St. Bartholomä is het ongeveer 1 uur en 15 minuten lopen (enkele reis).
De terugvaart geeft je nogmaals de mogelijkheid om prachtige beelden te maken met je camera.
Ramsau bei Berchtesgaden – het dorp uit een ansichtkaart
Ons tweede doel die dag was Ramsau bei Berchtesgaden en aansluitend het Zauberwald. Ramsau is wellicht een van de meest gefotografeerde dorpen van Duitsland. Het witte kerkje (St. Sebastian, gebouwd in 1512) met zijn torenspits en de rivier de Ramsauer Ache op de voorgrond vormen samen een klassiek Alpenbeeld. Vooral in de herfst, wanneer de bomen langs het water goud en oranje kleuren, is het hier betoverend mooi.
Ramsau is klein en authentiek gebleven. Je hoort er het stromende water, de bellen van grazende koeien en het zachte ruisen van de wind door de bomen. Vanaf hier start de wandeling door het Zauberwald – letterlijk het ’toverbos’ – een naam die meer dan terecht is.
Fototip: De beste foto van de kerk van Ramsau maak je vanaf de brug over de Ramsauer Ache. Kom vroeg in de ochtend voor het mooiste licht en de minste drukte. De Watzmann op de achtergrond maakt de compositie compleet.
Het betoverende Zauberwald en de Hintersee
Het Zauberwald (Toverbos) is een van de mooiste wandelingen van de regio en werd uitgeroepen tot een van de mooiste geotopen van Beieren. Duizenden jaren geleden stortte hier ongeveer 15 miljoen kubieke meter rots naar beneden vanaf de Schärtenspitze en Steinberg. De rotsblokken doemden op elkaar en damden beken af – zo ontstond dit betoverende landschap en de Hintersee.
Het pad volgt de rivier de Ramsauer Ache, die tussen grote met mos bedekte stenen door stroomt. Overal hoor je het ruisen van water, het kraken van bladeren en het zachte licht dat door het bladerdak valt. De wandeling eindigt bij de idyllische Hintersee – een klein bergmeer met glashelder water waarin de omringende bergen zich spiegelen.
Route 3: Ramsau – Zauberwald – Hintersee
De route is eenvoudig en goed begaanbaar. Onderweg kun je op verschillende plekken stoppen om te fotograferen of gewoon even te genieten van de rust. Vooral in de herfst, wanneer het licht laag staat en de bladeren kleuren, is het een van de mooiste plekken die je in Duitsland kunt vinden.
| Afstand | 12 km (rondwandeling) |
| Duur | 3,5-4,5 uur |
| Moeilijkheid | Gemiddeld |
| Hoogteverschil | ~490 meter |
| Hoogtepunten | Zauberwald, Hintersee, St. Sebastian kerk |
Wandeltip: Loop de route met de klok mee zodat je begint met de klim en eindigt bij de Hintersee. Let op: het Zauberwald is niet geschikt voor kinderwagens, maar het pad rondom de Hintersee (2,8 km) wel.
Korte wandeling: Rondje Hintersee
Wie minder tijd heeft kan ook alleen een rondje om de Hintersee wandelen:
| Afstand | 2,8 km |
| Duur | 1-1,5 uur |
| Moeilijkheid | Makkelijk |
| Geschikt voor | Kinderwagens, alle leeftijden |
Overnachten en eten
De regio rond Berchtesgaden biedt talloze sfeervolle pensions en gasthofen. Wij verbleven in een klein familiehotel in Ramsau, met uitzicht over de vallei. Vanuit hier ben je binnen tien minuten bij de Königssee en wandel je zo het Zauberwald in. In de avond kun je terecht in een van de lokale restaurants voor een stevige Beierse maaltijd – Kaiserschmarrn, knoedels of een dampende soep met uitzicht op de bergen.
Bij St. Bartholomä vind je het historische Gasthaus St. Bartholomä, het voormalige jachtslot van de Beierse koningen. Probeer hier de verse vis uit het meer – een specialiteit van de regio.
Beste reistijd
De herfst is zonder twijfel de mooiste tijd om dit deel van de Alpen te bezoeken. Tussen eind september en begin november kleuren de bossen goud, rood en bruin. De ochtenden zijn vaak nevelig, de dagen zacht en het licht is warm en diffuus – ideaal voor fotografie.
| Lente (apr-mei) | Smeltende sneeuw, watervallen op hun krachtigst. Salet weer bereikbaar vanaf eind april. |
| Zomer (jun-aug) | Alle bestemmingen open, warm weer. Kan zeer druk zijn, vroeg komen! |
| Herfst (sep-okt) | Gouden kleuren, eerste sneeuw op de toppen, magisch licht. Onze favoriet! |
| Winter (nov-mrt) | Boot vaart alleen naar St. Bartholomä. Minder drukte, winterse sfeer. |
In de vroege ochtend kun je bij de Königssee vaak prachtige mist boven het water zien hangen, terwijl de middag perfect is voor een wandeling door het Zauberwald. Houd er rekening mee dat de boot naar Salet (voor de Obersee) meestal alleen vaart van eind april tot half oktober.
Fototip: De mooiste momenten zijn vroeg in de ochtend wanneer de mist nog boven het water hangt, of laat in de middag wanneer het gouden licht de bergen kleurt. Vertrek voor 10:30 uur om de drukte te vermijden.
Tot slot
De combinatie van de Königssee, Ramsau en het Zauberwald laat zien waarom de Beierse Alpen zo geliefd zijn. Rust, natuur en licht komen hier samen in een landschap dat nooit verveelt. Voor mij persoonlijk was dit een van de hoogtepunten van de herfst – en een plek waar ik zeker terugkeer.
Meer herfstinspiratie? Bekijk mijn boek “Herfst – De Pracht van de Natuur” met daarin vele beelden van de herfst in Zuid-Duitsland, inclusief foto’s van de Grosser Ahornboden.
Praktische informatie
Ligging en bereikbaarheid
| Regio | Berchtesgadener Land, Beieren, Duitsland |
| Nationaal Park | Berchtesgaden National Park |
| Vanaf München | 150 km (1 uur 45 min met de auto) |
| Vanaf Salzburg | 30 km (40 min met de auto) |
| GPS Parkeerplaats | 47.5891° N, 12.9876° O |
Met de auto: Vanuit München via de A8 richting Salzburg, afslag Bad Reichenhall, dan via de B20 naar Berchtesgaden en Schönau am Königssee.
Met openbaar vervoer: Trein naar Berchtesgaden, dan bus 841 naar Schönau am Königssee (15 minuten). Met een gastenkaart van je accommodatie is het openbaar vervoer in de regio gratis!
Bootprijzen Königssee (2025)
| Retour St. Bartholomä | €22,80 volwassene |
| Retour Salet (incl. St. Bartholomä) | €29,00 volwassene |
| Kinderen (6-17 jaar) | 50% korting |
| Kinderen (0-5 jaar) | Gratis |
| Hond | €5,00 (muilkorf verplicht!) |
| Groepen (20+ pers.) | €20,60 per persoon |
Let op: Alle honden moeten verplicht een muilkorf dragen op de boot, ongeacht ras of grootte. Neem er een mee!
Dienstregeling boten
- Zomer (mei-okt): Boten naar St. Bartholomä én Salet, vertrek elke 15-30 minuten
- Winter (okt-apr): Alleen naar St. Bartholomä, minder frequent
- Vaartijd: 35 min naar St. Bartholomä, nog 20 min naar Salet
- Eerste boot: 8:00 uur (zomer), 9:00 uur (winter)
- Gesloten: 24 december (Kerstavond)
Tip: Vertrek voor 10:30 uur om wachtrijen te vermijden. In het hoogseizoen kunnen de boten ’s middags uitverkocht zijn!
Parkeren
| Parkeerplaats Königssee | Seestraße 3, 83471 Schönau am Königssee |
| Tot 1 uur | €3,00 |
| Tot 3 uur | €7,00 |
| Dagticket | €8,00 |
| Betalen | Automaat (cash/pin) of Parkster app |
De parkeerplaats is groot maar kan op mooie zomerdagen al rond 10:00 uur vol zijn. Alternatief: parkeer in Berchtesgaden en neem de bus.
Wat meenemen
- Goede wandelschoenen
- Warme kleding (lagen)
- Regenjas
- Camera en statief
- Water en snacks
- Cash (sommige automaten)
Veelgestelde vragen
Hoe kom je bij de Königssee?
De Königssee ligt bij Schönau am Königssee in het Berchtesgadener Land. Met de auto is het 1 uur 45 minuten vanaf München via de A8. Vanaf Salzburg is het slechts 40 minuten. Er is een grote parkeerplaats (€8 per dag). Met openbaar vervoer: trein naar Berchtesgaden, dan bus 841 naar de Königssee.
Hoeveel kost een boottocht op de Königssee?
Een retourticket naar St. Bartholomä kost €22,80 voor volwassenen (2025). De volledige route inclusief Salet (voor de Obersee) kost €29,00. Kinderen van 6-17 jaar betalen de helft, kinderen tot 5 jaar varen gratis. Tickets zijn online of ter plekke te koop.
Kun je zwemmen in de Königssee?
Ja, zwemmen is toegestaan in de Königssee – het is immers Duitslands schoonste meer. Er is een zwemgebied bij de aanlegsteiger. Let op: het water is ijskoud, zelfs in de zomer! Bij St. Bartholomä is er een kiezelstrandje (15 minuten lopen) dat rustiger is.
Wanneer vaart de boot naar de Obersee (Salet)?
De boten naar Salet (eindpunt voor de wandeling naar de Obersee) varen meestal van eind april tot half oktober. In de wintermaanden vaart de boot alleen naar St. Bartholomä. Check altijd de actuele dienstregeling op seenschifffahrt.de voor je bezoek.
Hoe lang duurt de wandeling door het Zauberwald?
De complete rondwandeling van Ramsau via het Zauberwald naar de Hintersee en terug is 12-14 km en duurt 3,5-4,5 uur. Voor alleen het Zauberwald (enkele richting) reken je op 30-60 minuten. Een rondje om de Hintersee is 2,8 km en duurt ongeveer 1 uur.
Is de Königssee geschikt voor gezinnen met kinderen?
Absoluut! De boottocht is een avontuur voor kinderen, en bij St. Bartholomä is er een speelplaats achter de kerk. De wandeling langs het meer is vlak en geschikt voor buggy’s. Bij de Hintersee kun je roeiboten huren. Het rondje om de Hintersee is kinderwagenvriendelijk.
Locaties op de kaart
Galerij
Plaatjes zeggen meer dan woorden:
Nuttige links
- Berchtesgaden National Park – nationalpark-berchtesgaden.bayern.de
- Königssee bootdienst – seenschifffahrt.de/koenigssee
- Toerisme Ramsau – ramsau.de
- Berchtesgaden Info – berchtesgaden.de
- Parkeren Königssee – koenigssee.de/parkplaetze-tarife